Khalsa Raaj Archives - Fatehnama

Sardar Sham Singh Atariwala by Raijasbir Singh

admin user — Thu, 17 Nov 2022 14:25:00 +0000

The post Sardar Sham Singh Atariwala by Raijasbir Singh appeared first on Fatehnama.

Maharaja by Diwan Jarmani dass (Author)

admin user — Wed, 24 Aug 2022 12:01:33 +0000

The post Maharaja by Diwan Jarmani dass (Author) appeared first on Fatehnama.

Hond da Nagaarchi : Sandeep Singh Deep Sidhu 2nd Addition (ਹੋਂਦ ਦਾ ਨਗਾਰਚੀ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ) by Ranjit Singh Damdami Taksal

admin user — Sun, 24 Apr 2022 04:32:15 +0000

ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ‘ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ’ ਇੱਕ ਸੋਚ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਸੋਚ ਜੋ ਸਾਗਰ ਵਰਗੀ ਗਹਿਰੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲ਼ੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ’ਚ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਇਦ ‘ਕੁੱਜੇ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਬੰਦ ਕਰਨ’ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਸਮੁੱਚੀ ਕੌਮ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰਜ਼ਮਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕੌਮ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਜਾਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਅੰਦਰ ਕੌਮ ਪ੍ਰਤੀ ਅਥਾਹ ਜਜ਼ਬਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ‘ਹੋਂਦ ਦੀ ਲੜਾਈ’ ਲੜਨ ਲਈ ਵੰਗਾਰਦਾ ਸੀ।
ਉਹ ਕੋਈ ਲਾਲਸਾ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੁਰਿਆ, ਸਗੋਂ ਜਜ਼ਬੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ‘ਫ਼ਸਲਾਂ ਤੋਂ ਨਸਲਾਂ’ ਤਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸਮੁੱਚੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ‘ਦੀਪ’ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੀਪ ਜਦੋਂ ‘ਕਲਾ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ’ ਜਾਂ ‘ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾਅਵੇ’ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸੌੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ‘ਚ ਇਹਨਾਂ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦੀ। ਪਰ ਗਹੁ ਨਾਲ਼ ਤੱਕਿਆਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਦੀਪ’ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕਲਾ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਚਾਹੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਹੀ ਪੰਥ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਵਿਚਰਿਆ, ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਾਗਰ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਇਕਦਮ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚਾਲ਼ੀ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀਆਂ ਦੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਲੂਣ ਗਿਆ।
ਸੋ, ਸਾਡੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਇਹ ਫ਼ਰਜ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਹਲੂਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੰਘਾਲ਼ਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ਼ਦੀ ਰਹੇ ਕਿ ਮੈਂ ਜੋ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ਼ਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਸਾਰਥਿਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਸ ਦੀ ‘ਮੌਤ’ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ‘ਜ਼ਿੰਦਗੀ’ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੀ ‘ਵੱਡਾ’ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜੰਗ ਲੜਦਾ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਗਿਆ।
‘ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ’ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਚਰਚਾ ਛਿੜ ਪਈ ਕਿ ਅਜੇ ਤਾਂ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੀ ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਮਗਰੋਂ ਕਾਮਰੇਡ ਲਾਣਾ, ਹਿੰਦ ਸਰਕਾਰ, ਪੰਥ ਦੋਖੀ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਰੋਧੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਦਾਰਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨਗੇ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਕਿ ‘ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ’ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੁਣ ਲਿਿਖਆ-ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਕਹਿਆ-ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਸਾਡੇ ‘ਵਾਰਸ’ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਠੋਕਵੇਂ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਣ। ਇਸੇ ਭਾਵਨਾ ਤਹਿਤ ‘ਹੋਂਦ ਦਾ ਨਗਾਰਚੀ – ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ ਕਿਤਾਬ ਲੈ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ ਹਾਂ ਜੋ ਹਰ ਸਿੱਖ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨੀ ਅਤੇ ਸਾਂਭਣੀ ਅਤਿਅੰਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

The post Hond da Nagaarchi : Sandeep Singh Deep Sidhu 2nd Addition (ਹੋਂਦ ਦਾ ਨਗਾਰਚੀ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀਪ ਸਿੱਧੂ) by Ranjit Singh Damdami Taksal appeared first on Fatehnama.

Hanne Hanne Patshahi (Novel) ਹੰਨੈ ਹੰਨੈ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ by Jagdeep Singh

admin user — Sat, 26 Mar 2022 12:20:56 +0000

ਅਠ੍ਹਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਿਦਕੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ (ਨਾਵਲ)

‘ਸਿੰਘਨ ਪੰਥ ਦੰਗੈ ਕੋ ਭਇਓ’
ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਇਹ ਦੰਗਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਤਵਾਰੀਖ਼, ਇਤਿ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਿੱਥ, ਯੂਨਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ, ‘ਜਰ-ਜੋਰੂ-ਜਮੀਨ’ ਪਿੱਛੇ ਅੱਜ ਤਕ ਹੁੰਦੇ ਆਏ ਝਗੜੇ-ਫਸਾਦਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਰਹੀ ਕੋਈ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਤਾਂ ‘ਧਰਮ ਯੁੱਧ’ ਸੀ; ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਲੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਧਰਮ ਯੁੱਧ। ਅਨੰਦਪੁਰ ਦੀਆਂ ਜੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਡੀਆਂ ‘ਚਿੜੀਆਂ’ ਨੇ ‘ਸ਼ਾਹੀ-ਬਾਜ਼ਾਂ’ ਦੀਆਂ ਘੰਡੀਆਂ ਮਰੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਹੁਣ ਇਹ ਚਿੜੀਆਂ ਹੀ ਬਾਜ਼ ਸਨ, ਓਹ ਬਾਜ਼ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਦੇ ਮੀਨਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ, ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ‘ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ‘ਪੀਰ’ ਸ਼ਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਨਾਲ ਛੁਹਾ ਕੇ ਅੱਜ ਤਕ ਹੁੰਦਆਂਿ ਆ ਰਹੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਤੇ ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯੁੱਧ ‘ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ’ ਹਿੱਤ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

The post Hanne Hanne Patshahi (Novel) ਹੰਨੈ ਹੰਨੈ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ by Jagdeep Singh appeared first on Fatehnama.

Maharaja Daleep Singh by Giani Sohan Singh Seetal

admin user — Fri, 18 Mar 2022 07:27:46 +0000

The post Maharaja Daleep Singh by Giani Sohan Singh Seetal appeared first on Fatehnama.

Inqalaab Zindabad by: Indar Singh Khamosh

admin user — Fri, 18 Jun 2021 08:42:06 +0000

ਇਹ ਨਾਵਲ 1790 ਦੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬਾਂ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਿਆ । ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਤੀਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ । ਬੇਸ਼ੱਕ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਸ ਨਾਲਵ ਨੂੰ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਾਵਲ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਪਰੰਤੂ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਰਾਸੀਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਨੂੰ ਵਿਕੋਲਿਤਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਮਸਨੂਈ ਜੋੜ ਮੇਲ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਜੀਵੰਤ ਵਰਤਾਰੇ ਵਜੋਂ ਰੂਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਲੇਖਕ ਨੇ ਫ਼ਰਾਸੀਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਾਪਰਨ ਦੇ ਅਮਲ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਖੋਜ ਮੂਲ ਸਰੋਤਾਂ ਉਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ । “ਇਨਕਲਾਬ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ” ਨਾਵਲ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਵਿਰੋਧਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਣਾਮ ਸਰੂਪ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਅਮਲ ਅਨਿਵਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਨਾਲ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਵਿਵੇਕ ਸਹਿਵਨ ਹੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਅਮਲ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੀ ਹਿੰਸਾ ਬਿਲਕੁਲ ਓਪਰੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ । ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੀ ਹਿੰਸਾ ਸਮਾਜਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਣਿਤ ਮੁੱਲ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਨਕਲਾਬ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਇਹੀ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਭਾਵੀ ਇਨਕਲਾਬਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਣਦੀ ਹੈ ।

The post Inqalaab Zindabad by: Indar Singh Khamosh appeared first on Fatehnama.

Bhurian Wale Raje Kite by: Swaran Singh (Principal), Chuslewarh

admin user — Fri, 18 Jun 2021 06:55:35 +0000

ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਜਾਬਰ ਮੁਗਲ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸਿੰਘਾਂ ’ਤੇ ਹੋਏ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਜ਼ੁਲਮੋਂ-ਸਿੱਤਮ ਦੀ ਹੱਦ ਹੋ ਜਾਏ, ਤਾਂ ਤਖ਼ਤ ਪਲਟਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤਾ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਜ਼ਾਲਮ ਕਿੰਨਾਂ ਵੀ ਤੱਕੜਾ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੇ । ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਛੋਟੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਤੱਕ ਦੇ ਲਹੂ-ਵੀਟਵੇਂ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੇ ਜਲਾਲੀ ਰੂਪ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

The post Bhurian Wale Raje Kite by: Swaran Singh (Principal), Chuslewarh appeared first on Fatehnama.

Khalse Da Mahan Jarnail Baba Baghel Singh by Rai Jasbir Singh (Author)

admin user — Fri, 12 Mar 2021 03:13:23 +0000

The post Khalse Da Mahan Jarnail Baba Baghel Singh by Rai Jasbir Singh (Author) appeared first on Fatehnama.

Shaheed Baba Bota Singh Garja Singh by Giani Amar Singh

admin user — Thu, 11 Mar 2021 14:02:53 +0000

The post Shaheed Baba Bota Singh Garja Singh by Giani Amar Singh appeared first on Fatehnama.

Samru ki Begam (Sikhan de Maanmatte Itihaas da Angolya Patar) by Bhakkar Singh Faridkot

admin user — Wed, 10 Mar 2021 12:50:14 +0000

ਜਿਹੜੇ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਆ ਜਾਂ ਸਵਾਲ ਕਰਦੇ ਆ ਕਿ ਬਾਬਾ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਜਿੱਤ ਕੇ ਕਿਉਂ ਛੱਡੀ? ਉਹ 11 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਫਤਿਹ ਦਿਵਸ ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਭੱਕਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦੀ ਕਿਤਾਬ “ਸਮਰੂ ਕੀ ਬੇਗਮ” ਲਾਜਮੀਂ ਪੜ ਲੈਣ । ਸਰਦਾਰ ਭੱਕਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜੇ ਸਮਰੂ ਬੇਗਮ ਖਾਲਸੇ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਨਾ ਕਰਦੀ ਤਾਂ 11 ਮਾਰਚ 1783 ਨੂੰ ਰੋਹ ਵਿਚ ਆਏ ਸਿੱਖ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਥੇਹ ਕਰਦੇ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਮਹਿੰਜੋਦੜੋ ਤੇ ਹੜੱਪਾ ਦੇ ਖੰਡਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ । ਖੰਡਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡੋ , ਇੱਥੇ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤਿਆਂ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਭਣਾ । ਸਕੂਲਾਂ ਚ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਨਕਸ਼ੇ ਤੇ ਹੱਥ ਜਾ ਲਾ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਏਥੇ ਜੇ ਦਿੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ।
ਸਮਰੂ ਬੇਗਮ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ ? ਸ: ਭੱਕਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸਮਰੂ ਬੇਗਮ ਉਪਰ ਇਹ ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਕਿਤਾਬ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਹੈ । ਲਾਜਮੀਂ ਖ੍ਰੀਦ ਕੇ ਪੜਿਉ ।

The post Samru ki Begam (Sikhan de Maanmatte Itihaas da Angolya Patar) by Bhakkar Singh Faridkot appeared first on Fatehnama.